H γαστρεντερίτιδα βρίσκεται συχνά σε έξαρση και μία από τις πιο συχνές ερωτήσεις που δέχομαι είναι: «Έχω γαστρεντερίτιδα… τι μπορώ να φάω; »
Η αλήθεια είναι πως όταν έχουμε ναυτία, εμετούς ή διάρροιες, συχνά μπερδευόμαστε με το τι επιτρέπεται και τι μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα. Η γαστρεντερίτιδα είναι μια λοίμωξη του γαστρεντερικού συστήματος που μπορεί να επηρεάζει το στομάχι ή/και το έντερο. Συνήθως προκαλείται από ιούς ή βακτήρια και μεταδίδεται μέσω μολυσμένων τροφίμων, νερού ή επαφής με άτομα που νοσούν.
Τα πιο συχνά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
• διάρροια
• ναυτία και εμετούς
• κοιλιακό πόνο
• πυρετό
• αδυναμία και κόπωση
• μυϊκούς πόνους και πονοκέφαλο
Τα συμπτώματα συνήθως διαρκούν 1–3 ημέρες, όμως σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να παραταθούν.
Τι χρειάζεται ο οργανισμός στη γαστρεντερίτιδα;
Ο βασικός στόχος της διατροφής είναι:
• η αποφυγή αφυδάτωσης
• η αναπλήρωση ηλεκτρολυτών
• η ανάπαυση του εντέρου
• η σταδιακή επαναφορά της πέψης
Οι συχνές διάρροιες και οι εμετοί οδηγούν εύκολα σε απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών όπως νάτριο και κάλιο, γι’ αυτό η σωστή ενυδάτωση είναι το πιο σημαντικό βήμα.
Διατροφικά tips κατά τη διάρκεια της έξαρσης
• Πίνετε μικρές ποσότητες υγρών κάθε 5–10 λεπτά
• Προτιμήστε νερό, χαμομήλι, τσάι του βουνού ή αραιό ζωμό
• Αν έχετε κάνει εμετό, περιμένετε περίπου 20–30 λεπτά πριν δοκιμάσετε ξανά υγρά ή τροφή
• Καταναλώστε μικρά και συχνά γεύματα
• Επιλέξτε εύπεπτες τροφές με ήπια γεύση και χαμηλά λιπαρά
• Αποφύγετε τα πολύ ζεστά ή πολύ κρύα τρόφιμα
• Μην πιέζετε τον εαυτό σας να φάει μεγάλες ποσότητες
Τι μπορείτε να φάτε;
Υπόδειγμα διατροφής για τη φάση της έξαρσης
Πρωινό
• 2 φρυγανιές ή λευκό ψωμί τοστ
• 1φ. τυρί κίτρινο χαμηλό σε λιπαρά
• Χαμομήλι ή τσάι του βουνού
Δεκατιανό
• Αλμυρά κράκερ
• Ώριμη μπανάνα
Μεσημεριανό
• Κοτόπουλο βραστό
• ½ Πατάτα βραστή
• ½ Καρότο βραστό
• Λίγος ζωμός κοτόπουλου
Απογευματινό
• 1-2 φρυγανιές ή κράκερ
• Χαμομήλι ή τσάι του βουνού
Βραδινό
• 1φλ. Ρύζι basmati ή λαπά
• Κοτόπουλο ή μοσχάρι σε μικρά κομμάτια
Τι να αποφύγετε όσο υπάρχουν συμπτώματα
Καλό είναι να αποφεύγονται προσωρινά:
• τηγανητά και λιπαρά φαγητά
• fast food και βαριές σάλτσες
• καφές και καφεΐνη
• αλκοόλ
• όξινα φρούτα και ωμά λαχανικά
• ζάχαρη και αναψυκτικά
• πικάντικα τρόφιμα
• όξινες τροφές / ροφήματα π.χ. σάλτσες, αλκοόλ
• γάλα και γαλακτοκομικά με λακτόζη (σε αρκετούς ανθρώπους επιδεινώνουν τη διάρροια)
Πώς γίνεται η επανεισαγωγή στην κανονική διατροφή;
Μόλις υποχωρήσουν ο εμετός και οι έντονες διάρροιες, ξεκινά σταδιακά η επιστροφή στην φυσιολογική διατροφή.
Η επανεισαγωγή πρέπει να γίνει προοδευτικά και όχι απότομα.
Ξεκινήστε πρώτα με:
• ρύζι
• πατάτα
• ζυμαρικά
• φρυγανιές σταρένιες
• βραστό κοτόπουλο ή γαλοπούλα
Στη συνέχεια μπορείτε να προσθέσετε:
• αυγό βραστό
• ψάρι
• ώριμη μπανάνα
• μαλακά τυριά χαμηλά σε λιπαρά
• καλά μαγειρεμένα λαχανικά
Τέλος, επανέρχονται:
• φρούτα
• γιαούρτι
• όσπρια
• βρώμη
• σαλάτες ωμές
• τρόφιμα με περισσότερες φυτικές ίνες, όπως προϊόντα ολικής
• πιο λιπαρά γεύματα
Αν κάποιο τρόφιμο σας προκαλεί φούσκωμα, πόνο ή διάρροια, δώστε λίγο χρόνο ακόμη πριν το ξαναδοκιμάσετε. Ο στόχος είναι να επανέλθει η φυσιολογική μικροχλωρίδα του εντέρου που έχει διαταραχθεί.
Βοηθούν τα προβιοτικά;
Τα προβιοτικά μπορούν να βοηθήσουν στην αποκατάσταση της φυσιολογικής χλωρίδας του εντέρου, ειδικά μετά από διάρροιες ή εμετούς.
Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι μπορεί:
• Να μειώσουν τη διάρκεια της διάρροιας
• Να βοηθήσουν την αποκατάσταση του εντέρου
• Να βελτιώσουν συμπτώματα όπως φούσκωμα και δυσφορία
Πηγές προβιοτικών είναι:
• Το γιαούρτι με ζωντανές καλλιέργειες
• Το κεφίρ
• Συμπληρώματα προβιοτικών
Ωστόσο, δεν είναι όλα τα προβιοτικά ίδια και η επιλογή καλό είναι να γίνεται με τη συμβουλή επαγγελματία υγείας.
Συμπέρασμα
Η σωστή ενυδάτωση, η ξεκούραση και η ήπια διατροφή βοηθούν σημαντικά στην ανάρρωση και στην ομαλή επαναφορά του οργανισμού. Στην περίοδο της έξαρσης είναι σημαντικό να αποφεύγονται κάποια τρόφιμα και να μην ξεχνάμε την ενυδάτωση. Η επανεισαγωγή των τροφίμων προτείνεται να γίνεται σταδιακά με στόχο την ομαλή ισορροπία της μικροχλωρίδας του εντέρου.
Καλή ανάρρωση!
Βιβλιογραφία
1. Collinson S, Deans A, Padua-Zamora A, Gregorio GV, Li C, Dans LF, Allen SJ. Probiotics for treating acute infectious diarrhoea. Cochrane Database Syst Rev. 2020 Dec 8;12(12):CD003048
2. Guarino A, Guandalini S, Lo Vecchio A. Probiotics for Prevention and Treatment of Diarrhea. J Clin Gastroenterol. 2015 Nov-Dec;49 Suppl 1:S37-45
3. Fang YH, Wan CM, Gong ST, Fang F, Sun M, Qian Y, Huang Y, Wang BX, Xu CD, Jin Y, Ye LY, Shu SN, Wu QB, Wu J, Li XQ, Chen JF, Xu HM, Li ZH, Yu H, Deng JK, Chen J. Clinical practice guidelines for acute infectious diarrhea in children in China (2024). World J Pediatr. 2025 Jul;21(7):708-719
